[Main Menu]
• [-->]

[Tytuł]

Wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Obecnie miasto powiatowe liczące ok. 70 tysięcy mieszkańców. Ze względu na liczne zabytki co roku przyciąga rzesze turystów. Najpiękniejsze zabytki to rynek wielki, ratusz, katedra, bożnica.

Zamość został założony przez Jana Zamoyskiego w 1580 roku i zaprojektowany przez włoskiego architekta Bernardo Morando. Miasto ulokowane w nieregularnym pięcioboku, którego cztery różnej długości ściany były ufortyfikowane. Bok piąty, zachodni, był otwarty na prostokątny, duży, również otoczony fortyfikacjami plac rezydencji. Układ przestrzenny miasta został oparty na dwóch osiach. Główna oś wschód-zachód biegła od centrum pałacu do bastionu wschodniego. Na przecięciu się obu osi założono rynek wielki o wymiarach 100 na 100 metrów, zabudowany piętrowymi kamienicami z podcieniami. Miasto wybudowano w bardzo szybkim czasie. W ciągu 10 lat powstało niemal całe miasto, podcieniowe kamienice w rynku, świątynie różnych wyznań, budynek akademii Zamoyskiej, pałac Zamoyskich.

Ważnym czynnikiem rozwoju miasta były liczne przywileje nadane przez     Jana Zamoyskiego, zwłaszcza zezwalające na osiedlanie się w Zamościu przedstawicieli różnych narodowości. Należeli do nich Ormianie, Żydzi, Grecy i Niemcy, których obecność miała ogromny wpływ na rozwój handlu i rzemiosła w mieście. W krótkim czasie Zamość stał się centrum kulturalnym i gospodarczym znacznego obszaru kraju. Od 1589 roku (do 1820) był stolicą ordynacji zamojskiej. Po śmierci Jana Zamoyskiego w 1605 roku, jego syn Tomasz kontynuował dzieło ojca. W poł. XVII wieku zakończono pierwsza fazę budowy Zamościa.  W XVIII wieku osłabło znaczenie twierdzy Zamoyskiej, stała się łupem wojsk szwedzkich, a potem saskich. W czasie I rozbioru Polski w 1772 roku, Zamość znalazł się w rękach Austriaków. Po tym niepomyślnym okresie na przełomie XVIII i XIX wieku w Zamościu nastąpiło ożywienie kulturalno naukowe, dzięki mecenatowi ordynatów Andrzeja i Stanisława Kostki Zamoyskich. W 1813 roku twierdza zamojska przez 10 miesięcy broniła się przed Rosjanami, ale ostatecznie musiała skapitulować. W 1820 roku na mocy umowy ze Stanisławem Kostką Zamoyskim władze carskie przejęły Zamość na własność rządową w zamian za  kilka wsi i pałac w Warszawie (Zamość przestał być prywatnym miastem).

Mimo burzliwych dziejów miasta pierwotny układ przestrzenny i znaczna część zabudowy starego miasta została zachowana, stawiając Zamość wśród najznamienitszych przykładów  urbanistyki renesansowej.
 

[link]
Zamość - ratusz Zamość - kamienice Zamość - katedra Zamość - jatki