[Main Menu]
[<--] • [-->]

[Tytuł]

Bończa

Lokalizacja: na terenie Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego, przy drodze 846 kierunek Hrubieszów
odległość od Udrycz ok. 30 km
Najstarsze wzmianki o Bończy pochodzą z XV w. kiedy wieś była własnością Siennickich herbu. Do dziś zachowały się tutaj liczne zabytkowe budowle, będące  świadectwem historii miejscowości.
W centrum miejscowości znajduje się renesansowy kościół stojący naprzeciw cerkwi prawosławnej, a jadąc w kierunku Kolonii Bończa XIX-wieczny klasycystyczny zespół  pałacowo-parkowy.
Kościół św. Stanisława Biskupa wybudowany został przez Mikołaja Siennickiego podkomorzego chełmskiego w 1577 r. jako zbór kalwiński, a w 1633 r. przekazano katolikom.  Cerkiew Opieki Matki Bożej zbudowano ok. 1890 r., znajduje się w niej ikonostas i wyposażenie z XVIII i XIX w. Posiada trzy kopuły większą i dwie mniejsze.
Na wzgórzu w pobliżu wsi znajduje się pałac klasycystyczny. Więcej informacji o obiekcie w zakładce pałace i dwory. 

Grabowczyk i Grabowiec

Lokalizacja: przy drodze lokalnej Skierbieszów – Hrubieszów, ok. 15 km od Skierbieszowa
odległość od Udrycz ok. 25 km
Grabowiec należy do najstarszych osad na Zamojszczyźnie. Od 1372 roku do pierwszego rozbioru był stolicą powiatu. Do 1869 roku miał prawa miejskie. Dziś to wieś i siedziba gminy.
W 1397 roku zbudowano tu zamek, który wraz z miastem został zniszczony w 1500 roku przez Tatarów. Zamek został odbudowany przez starostę grabowieckiego Stanisława Sarbieckiego. W XIX w.  istniały jeszcze mury zamku, dzisiaj można jedynie zobaczyc na wzgórzu zamkowym pozostałości wałów obronnych.
Grabowczyk oraz odległy o 2 km Grabowiec związane są z osobą słynnego malarza Władysława Czachórskiego (1850-1911), którego prace zobaczyć można w najważniejszych polskich muzeach i które w ostatnich latach często osiągały rekordowe ceny na aukcjach dzieł sztuki.
Czachórski studiował, a potem tworzył w Monachium. Sławę uzyskał przede wszystkim dzięki wyidealizowanym przedstawieniom eleganckich kobiet na tle bogatych wnętrz z drobiazgowo opracowanymi detalami stroju, mebli itp. Przez współczesnych uważany był za mistrza w oddawaniu kwiatów, klejnotów, piór i połysku kosztownych tkanin. W miejscowym kościele zbudowanym w XIX w. znajduje się obraz Czachórskiego „Cud św. Walentego „. W Grabowczyku znajdował się majątek rodziców malarza, do którego często przyjeżdżał. W dworku Czachórskich bywali również inni wybitni ludzie sztuki, m.in. Józef Brandt oraz Henryk Sienkiewicz. Opisy krajobrazów Działów Grabowieckich, pełnych wąwozów i wzgórz, można odnaleźć na kartach „Ogniem i mieczem”.
Niestety, dwór Czachórskich nie przetrwał do naszych czasów – na jego miejscu po wojnie wybudowano Dom Ludowy. Na cmentarzu w Grabowcu można natomiast odwiedzić grób Władysława Czachórskiego i obejrzeć zabytkowe nagrobki kamienne. 

Guciów

Lokalizacja: przy drodze lokalnej Krasnobród – Zwierzyniec, odchodzącej od drogi nr 849 kierunek  Józefów
odległość od Udrycz ok. 45 km
Wieś położona w dolinie Wieprza, jedna z bardziej malowniczych na Roztoczu. Znajduje się tutaj niewielkie, ale bardzo ciekawe muzeum etnograficzno-przyrodnicze: świetnie zachowana zagroda chłopska z XIX w. , składająca się z domu mieszkalnego, stodoły i obory. W chałupie i stodole eksponowane są stare sprzęty domowe i narzędzia,  a także zbiory geologiczne z Roztocza. Przy muzeum działa restauracja, w której można zjeść podpłomyki, żur, kartofle w łupinach z masłem czosnkowym, zupę z pokrzyw, smażone borowiki, karkówkę z ziołami, dziczyznę.
W Guciowie rośnie najgrubszy w Polsce jawor ponad 6 m obwodu. W pobliżu wsi znajdują się labirynty głębokich wąwozów zwanych przez mieszkańców debrami. Na wzgórzu zwanym „Monastyrz” lub „Starzyzna” znajdują się pozostałości grodziska, które funkcjonowało od IX do XI w. 


Skierbieszów

Lokalizacja: na drodze 843 kierunek Chełm
odległość od Udrycz ok. 10 km
Ze Skierbieszowem związanych jest aż dwóch europejskich przywódców: Ignacy Mościcki, prezydent II Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1926-1939, którego rodzice mieli w okolicy majątek ziemski, oraz obecny prezydent Republiki Federalnej Niemiec, Horst Köhler, który urodził się w Skierbieszowie w 1943 r. (jego rodzice trafili do Skierbieszowa jako osadnicy przysłani z Besarabii).
Historia wsi sięga czasów króla Władysława Jagiełło, który w 1426 roku nadał ją biskupowi chełmskiemu Janowi z Opatowca Zborowskiemu. Za czasów Kazimierza Jagiellończyka Skierbieszów uzyskał prawa miejskie. Skierbieszów należał do dóbr biskupów chełmskich, które za rządów Austriaków zostały skonfiskowane. W 1822 roku stracił prawa miejskie.
W XIX w. właścicielami była  rodzina Wydżgów.       
We wsi można zobaczyć XVII-wieczny renesansowy kościół, wybudowany z fundacji biskupów chełmskich oraz pozostałości parku dworskiego ( ostatnie mury starego dworu rozebrano w latach 50-tych ubiegłego wieku).
Co roku w lipcu odbywa się tu Jarmark Św. Kiliana, na którym można kupić obok miejscowych ludowych wyrobów różnorodne towary zwykle sprzedawane na targowiskach.  
Od nazwy miejscowości wywodzi się nazwa Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego.


Uchanie

Lokalizacja: przy drodze nr 846 Krasnystaw – Hrubieszów
odległość od Udrycz ok. 40 km
Uchanie to dziś niewielka wieś, w przeszłości były ona jednak jednym z ważniejszych miast regionu, położonym na szlaku handlowym na Ruś. Najstarsze wzmianki o Uchaniach pochodzą z XIIIw. Miasto Uchanie zostało lokowane w 1484 roku przez Pawła Jasieńskiego starostę bełskiego i chełmskiego. Dobra i miasto były własnością Uchańskich, Daniłowiczów i Poletyłłów. 
W centrum miejscowości znajduje się piękny kościół, zbudowany na miejscu zburzonego przez Tatarów. Swój dzisiejszy kształt świątynia zawdzięcza przebudowie w stylu późnego renesansu, rozpoczętej w 1575 r. z inicjatywy Jakuba Uchańskiego (1502-1581), najwybitniejszej zapewne postaci związanej z tym miejscem: Uchański był arcybiskupem gnieźnieńskim i prymasem Polski, sekretarzem i zarządcą dóbr królowej Bony, przyjaźnił się też z Andrzejem Fryczem Modrzewskim. Choć sam Uchański pochowany został w katedrze w Łowiczu, w kościele w Uchaniach podziwiać można wspaniałe renesansowe nagrobki jego rodziny, uważane za jedne z najświetniejszych w Polsce. Są to nagrobki Arnulfa i Stanisława Uchańskich , wykonane ok. 1590 roku oraz Pawła Uchańskiego i jego żony Anny z Herbutów z pocz. XVII w. z alabastrowymi postaciami zmarłych. Wnętrze posiada ołtarze barokowe i rokokowe  oraz dekoracje sztukateryjną. Elewacja również jest bogato dekorowana.  
W Uchaniach warto tez wybrać się na wzgórze zamkowe, na którym można odnaleźć pozostałości dawnego zamku Uchańskich .Według miejscowej legendy, twierdza ta była kiedyś połączona podziemnym tunelem z niezachowanym do dziś zamkiem w Wojsławicach.


Wojsławice

Lokalizacja: przy drodze nr 846 Krasnystaw – Hrubieszów
odległość od Udrycz ok. 32 km
Wieś, od 1440 roku do 1860 miasto. Do dziś  zachowały się tutaj do świątynie trzech religii, których wyznawcy dawniej zamieszkiwali Wojsławice: kościół katolicki, cerkiew i synagoga.  Widoczny jest także  średniowieczny układ urbanistyczny miejscowości, z kwadratowym rynkiem w centrum. W rynku zachowało się kilka starych drewnianych domów. Przy drogach wylotowych z Wojsławic stoi pięć murowanych barokowych kapliczek wzniesionych w 1762 roku z fundacji Maryanny z Daniłowiczów Potockiej. Miały strzec miasta przed klątwą rabina.
Kościół pw. św. Michała Archanioła zbudowano na przełomie XVI i XVII w. w stylu późnorenesansowym, a potem przebudowano w stylu barokowym. Dumą świątyni są ponad 300-letnie organy. Obok kościoła stoi murowana dzwonnica z pierwszej połowy XVIII w. i budynek plebanii z pierwszej połowy XIX w.
Cerkiew św. Eliasza greko – katolicka, barokowa. Dzisiejszy budynek pochodzi z 1771 r. i powstał na miejscu wcześniejszej budowli. We wnętrzu zachowały się fragmenty fresków. Przy cerkwi stoi dzwonnica z czerwonej cegły z cebulastym dachem, zbudowana tuż przed I wojną światową. Obecnie cerkiew pełni rolę świątyni filialnej parafii prawosławnej w Hrubieszowie. Nie jest używana ze względu na brak wyznawców prawosławia na terenie gminy. 
Synagoga powstała na przełomie XIX i XX w. Po zagładzie miejscowej społeczności żydowskiej w czasie II wojny światowej budynek przez długie lata pełnił funkcję magazynu zbożowego. Na początku lat 90-tych XX w. został gruntownie odrestaurowany i zaadaptowany na potrzeby biblioteki i Urzędu Stanu Cywilnego, które mieszczą się tu do dziś.
Wojsławice, znane dzięki ciekawym zabytkom, w ciągu ostatnich lat zostały dodatkowo rozsławione jako miejsce akcji serii powieści fantastycznych Andrzeja Pilipiuka, opowiadających o przygodach Jakuba Wędrowycza. Co roku w wakacje w miasteczku odbywają się Dni Jakuba Wędrowcza, licznie odwiedzane przez wielbicieli twórczości pisarza.

 

[link]
Guciów Guciów Uchanie Uchanie Wojsławice Wojsławice Wojsławice