[Main Menu]
[<--] •

[Tytuł]


Roztoczański Park Narodowy
Park obejmuje najcenniejszy przyrodniczo obszar Roztocza. Teren jest bardzo urozmaicony, łańcuchy wapiennych wzgórz do 350 m npm. porośnięte pięknymi lasami z przewaga sosny, jodły i buka, przedzielone dolinami , z licznymi wąwozami lessowymi. Warte zobaczenia są stawy „Echo” oraz rezerwat Bukowa Góra. W parku wytyczono 5 szlaków turystycznych, z których najładniejszy jest czerwony, który prowadzi ze Zwierzyńca do miejscowości Susiec.
 W okolicy Suśca znajduje się jedno z najpiękniejszych miejsc Roztocza – rezerwat „Szumy nad Tanwią”, który obejmuje odcinek rzeki gdzie znajdują się liczne progi skalne powodujące szczególnie spektakularne widoki. Tam tez uchodzi do Tanwi rzeczka Jeleń z najwyższym na Roztoczu naturalnym wodospadem ok. 1,8 m.
Roztoczański Park Narodowy słynie z hodowli konika polskiego – jedynej rasy koni prymitywnych w Polsce, potomków tarpanów, które żyły niegdyś w puszczach na tych obszarach. Odłowione w Puszczy Białowieskiej w I połowie XVIII w. ostatnie tarpany umieszczono w Zwierzyńcu – rezerwacie myśliwskim hrabiego ordynata Zamoyskiego. Na początku XIX w. tarpany rozdano okolicznym chłopom. Skrzyżowane z końmi domowymi zachowały się w okolicach Biłgoraja do pocz. XX w. w postaci prymitywnej rasy koni chłopskich. Dopiero w niepodległej Polsce potomkami tarpanów zainteresowali się naukowcy, założono w 1936 r. w Białowieży rezerwat. Ostoja hodowli konika polskiego w Zwierzyńcu powstała w 1982 r. 


Skierbieszowski Park Krajobrazowy
Park  utworzony w 1995 roku na powierzchni  prawie 35,5 tys.  ha obejmuje teren tzw. Działów Grabowieckich , zwany również Wierzchowiną Grabowiecką. Jest to jeden z najciekawszych obok Roztocza subregionów wschodniej Polski obejmujący najwyższa część wyżyny lubelskiej od 190 do 311 m n.p.m. . Podłoże tworzą skały wapienne, które w czasie zlodowaceń pokryty zostały warstwą lessu, podatnego na erozji wodną. Powstały w ten sposób malownicze wąwozy porośnięte często lasami liściastymi i inną urozmaiconą roślinnością. Przeważają tu lasy bukowe, grabowe i dębowe. Park został utworzony w celu ochrony cennych lasów bukowych. Na słonecznych zboczach wykształciły się zarośla Występują tutaj zarośla kserotermiczne i murawy stepowe. Osobliwością  jest występujący tu suseł perełkowany, a także źródła, z których wypływająca woda po przepłynięciu kilkunastu metrów znika pod ziemią.
Główne miejscowości w Parku to: Grabowiec i Skierbieszów.
W parku wydzielone są rezerwaty przyrody: "Broczówka" - koło Majdanu Skierbieszowskiego o pow. ok. 6 ha stanowiącą rezerwat roślinności stepowej.  "Głęboka Dolina" - pomiędzy wsiami Kukawka i Bończa o pow. 289 ha stanowiąca rezerwat leśno-krajobrazowy z dolinami i wąwozami porośniętymi lasami – występują tu wiąz górski, lipa drobnolistna, buk i jawor. 
Przez teren Parku prowadzą szlaki turystyczne piesze: zielony z Kornelówki do Wierzby i żółty ze Skierbieszowa  do Pawłowa.


Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy
Od nazwy miasta wziął nazwę fragment Roztocza objęty ochroną  jako  Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy . Obszar parku  obejmuje ponad 20 tysięcy hektarów najwyższą część Roztocza Zachodniego, tworzącą  jedyny w swoim rodzaju „ krajobraz podolski „.  Jest to fragment Roztocza charakteryzujący się urozmaiconym ukształtowaniem terenu, występuje tu sieć efektownych, malowniczych wąwozów lessowych o zboczach porośniętych kolczastymi krzewami i roślinnością stepową. Strome zbocza niektórych z nich dochodzą do wysokości kilkunastu metrów, a szerokość dna do 20 metrów.  Najbardziej atrakcyjne tereny to uroczysko „Piekiełko „ i okolice Batorza i Turobina. W lesie dominuje bór jodłowy i buczyna karpacka. Park sąsiaduje od południowego wschodu z Roztoczańskim Parkiem Narodowym.    
 

Szczebrzeszyn
Lokalizacja: przy drodze nr 74 z Zamościa kierunek Frampol, Janów Lubelski
odległość od Udrycz  ok. 35 km
Miasto położone na Roztoczu Środkowym, nad rzeką Wieprz. Pochodzenie trudnej do wymówienia nazwy nie jest znane, ale sama nazwa jest powszechnie znana, za sprawą wiersza Jana Brzechwy o chrząszczu. Chrząszcz  doczekał się nawet pomnika, który stoi przy głównej drodze prowadzącej przez miasto.  
Już w XI w. istniał tu gród, który strzegł przeprawy przez Wieprz, jednakże pierwszy raz nazwa Szczebrzeszyn wymieniana jest w 1352 r., kiedy król Kazimierz Wielki w trakcie wyprawy przeciw Litwie rozbił tutaj swój  obóz. Prawa miejskie otrzymał w II połowie XIV w.. W XVI włości szczebrzeszyńskie  trafiły do rąk braci Górków Łukasza, Stanisława i Andrzeja. Założyli oni zbór i szkołę kalwińską, a miasto stało się azylem dla innowierców. Wiadomo, że od połowy XVI w. istniała w Szczebrzeszynie duża gmina żydowska. Kiedy wszedł w r. 1595 r. w skład ordynacji Zamoyskich , gmina uzyskała kolejne przywileje. Pod koniec XVI w. rabin Szczebrzeszyna został mianowany na rabina Krakowa – największej w ówczesnej Polsce gminy żydowskiej.  W XVIII w. gmina zaczęła podupadać, ale jeszcze pod koniec XIX stulecia liczyła ona ponad 50% mieszkańców miasta. W Szczebrzeszynie w 1833 r. urodziła się babka Isaaka Bashevisa Singera, pisarza, laureata Nagrody Nobla – Tema Blima Szejner. Przed 1939 rokiem Szczebrzeszyn zamieszkiwało ok. 3200 Żydów.
Czas okupacji hitlerowskiej doprowadził do niemal całkowitej zagłady społeczności żydowskiej w mieście.
Szczebrzeszyn posiada prawa miejskie nieprzerwanie od XIV wieku do dziś.
W mieście warto zobaczyć kościół św. Mikołaja, dawny zespół klasztorny Franciszkanów, cerkiew, synagogę, cmentarz żydowski kirkut  i obecnie będący częścią miasta Klemensów – pałac Zamoyskich z połowy XVIII  w. Więcej informacji o Klemensowie w zakładce pałace i dworki.
Na środku Rynku stoi ratusz z ok. 1830 roku , przy Rynku stoi kościół św. Mikołaja wybudowany w latach  1610-1620 z fundacji ks. Mikołaja Kiślickiego. Wewnątrz wystrój w stylu renesansu lubelskiego, sklepienie kolebkowe ze sztukaterią, dwie kaplice renesansowe.
Dawny kościół i klasztor Franciszkanów był fundowany w 1398 roku, kiedy to do Szczebrzeszyna przybyli Franciszkanie. Obecnie istniejący kościół św. Katarzyny został wybudowany w latach 1620-1638 z fundacji Tomasza i Katarzyny Zamoyskich w stylu renesansu lubelskiego. Do dziś zachowane zabudowania klasztorne również pochodzą z początku XVII w. Franciszkanie przebywali tutaj do 1783 r., po ich odejściu w klasztorze były koszary, a potem szpital, który jest tu do dziś. Kościół przejściowo po powstaniu styczniowym do 1917 roku służył jako cerkiew. Obecnie , zwany przez mieszkańców „Klasztorem” , pełni funkcję kościoła szkolnego obrządku łacińskiego.
Budynek świątyni w stylu renesansu lubelskiego architekturą nawiązuje do kościoła Bernardynów w Lublinie, który był wzorcem dla wielu kościołów Lubelszczyzny. Wewnątrz bogate sztukaterie, dekoracje stiukowe sklepień i ścian, bogate ołtarze w stylu barokowym, freski.
Cerkiew istniała tu już 1352 roku. W 1560 roku Stanisław Górka ufundował  cerkiew prawosławną p.w. Zaśnięcia  NMP, później zamieniona na unicką. 
Istniejący do dziś budynek  był wielokrotnie przebudowywany  w XVI, XVIII i XIX stuleciu.
W czasie I wojny światowej cerkiew została zdewastowana, a po 1918 r. była nie użytkowana, ponieważ władze polskie nie zgodziły się na jej otwarcie. W 1938 r. rozpoczęto prace rozbiórkowe, które przerwano po licznych protestach mieszkańców. Po II wojnie pełniła przez lata funkcję magazynu, później stała nieużywana.
W 2006 r. budynek odzyskała cerkiew prawosławna z parafią w Biłgoraju. Obecnie jest w trakcie remontu, między innymi z funduszy unijnych. Planowane jest przywrócenie świątyni funkcji sakralnej.
Synagoga pochodzi z początku XVII w., w 1939 roku została spalona przez hitlerowców.
W latach 1957-1963 została odbudowana z przeznaczeniem na Dom Kultury. W Sali głównej znajdują bogate dekoracje sztukatorskie.
Kirkut posiada jeden z najbardziej interesujących i największy na Lubelszczyźnie zespół nagrobków żydowskich, ok. 400 macew, w tym wiele pięknie rzeźbionych, niektóre z resztkami polichromii.


 

[link]
Skierbieszowski Park Narodowy Skierbieszowski Park Narodowy Skierbieszowski Park Narodowy Hamernia Hamernia Las bukowy